Камчыбек ДҮЙШАЛИЕВ, искусство таануу илимдеринин доктору: «Искусство таануу илиминдеги чабалдык, же олуттуу көйгөйлөр»

Жыпар ИСАБАЕВА, «Кыргыз Туусу»


– Камчыбек ага, колуңузга жаңы чыккан китепти көтөрүп алып, жетине албай редакциябызга келгениңиздин жөнү эмнеде?

– Кубанганым, колумдагы “Кыргыз театры” деп аталган (автору Жаныш Кулмам-бетов) китеп – учурдун өтө зарылдыгынан келип чыккан, эч качан эскирбей, муундан-муунга таберик боло турган, бир жагы кыр-гыз маданиятынын, кыргыз искусствосунун очогу болгон кыргыз театрынын тарыхын чагылдырса, бир жагынан анда башоту менен кызмат кылып, бүт өмүрүн берген, элге эмгеги сиңип, бирок бааланып да, бааланбай кеткен залкарлардын, эми да эмгектенип жүргөн таланттардын жан дүйнөсүн ачып берген, дагы бир жагынан күчтүү сын жанрын жан-дандырган баалуу китеп. Ушундан улам бул – эл үчүн, айрыкча көркөм дүйнөнү аздектеген жаштар үчүн өзгөчө керектүү, табылып-табылбай турган эмгек. Мен бул китеп менен эми эле кабардар боло калган жокмун. Тээ март айында эле маалыматым бар болчу. Ошондон бери күтүп келгем. Ошондо Жаныш Кулмамбетов ушул китептин негизинде жазылган кандидаттык диссертациясын алдын-ала жактоого алып чыгып, чоо-жайы менен кыскача тааныштырган. Ошондо диссертациянын актуалдуулугуна, жаңылык-ачылыштарына ынанганбыз. Эми автордун бул монографиясы менен толук, аки-чүкүсүнө чейин таанышып, китептин зор эмгек экенине күбө болуп, монументалдуу эмгек катары баалап турам.

–  Ушул  сыяктуу  китептер  буга чейин бизде жарык көрө элек беле?

– Кыргызстан эгемендик алганынан бери театр, искусство тармагында мындай чоң масштабдуу эмгек чыга элек болчу. Антсе да адилеттүүлүк үчүн айта кетүүм керек, профессор Турган Бообекованын “Дем алуунун үстүндө иштөө”, Жылдыз Искендерованын “Сахна кеби жана көркөм окуу” методикалык окуу китептери бар. Болгону, башаягы үч автордун китеби жарык көрүптүр. Бул – театр таануучулуктун чабалдыгы.