Асылбек БАКТЫБЕКОВ, КТРК спорт каналынын баяндамачысы: «Айтылган сындарга сынып калбай, жакшы сабак алдык”

Шабдан АБЫЛГАЗЫ уулу,  “Кыргыз Туусу”.
Баян КАПАРОВ, практикант


Учурда дүйнөнү дүңгүрөткөн футбол оюнун, ичкен ашын жерге коё калып көргөн күйөрмандар бизде да аз эмес. Деги эле сыналгыдан футбол көрүп жатканда, оюндун жүрүшү тууралуу айтып берген баяндамачынын ролу да күйөрман үчүн маанилүү. Дал ошондой жоопкерчиликтүү ишти аткарып келе жаткан, КТРК Спорт каналынын баяндамачысы Асылбек Бактыбеков менен болгон маек.

– Асылбек мырза, бизде журналистика тармагында атайын спорт-баяндамачыларын даярдоочу окуу жай же бөлүм жок. Анан кантип комментатор болуп калдыңыз?

– Негизинен Кыргызстанда тармактык журналистика, анын ичинде спорттук журналистика эми гана өнүгүп бара жатат. Буга чейин өлкөбүздө кырдаалга жараша экономикалык журналистика, саясий журналистика жакшы багыт алып, көпчүлүк журналисттер ушул жактарга ооп кеткенин билебиз. Бирок, кыргыз спорттук журналистикасынын баштоочулары катары Кубан Атабеков, Мирлан Бектурсунов, Калай Аламанов сыяктуу агайларыбыз спортту кыргызча сүйлөткөн же кыргыз тилинде алгачкы баяндамачы кызматты аркалаган десек болот. Ал эми КТРК Спорт каналы ачылгандан бери жаңы муун, жаңы багыт ачылып, ошого жараша талаптар дагы коюла баштады.

Чынында менде спорттук баяндамачы болуу ниети жок эле. Студент кезде радио, телеканалдарга өндүрүштүк практикага барып жүрүп, анын ичинде ушул Коомдук биринчи каналдын спорт бөлүмүнө көп келип калдым. Ал кезде КТРК Спорт каналы ачыла элек болчу. Атайын спорт тармагында «Спорт дүйнө» деген программа чыгып турчу. Ошондо режиссёр Абил Жусубакунов, Эмил Чекировдорго жардамдашып жүрүп, кийин радиодо иштеп калгам. Кийинчерек ошол байкелердин, бул жакта иштеген досторумдун сунуштары аркылуу кайра келип, эки жылдан бери КТРК Спорт каналында иштеп жатам.

– Эмнеге журналистиканы тандадыңыз?

– Мектепте окуп жүргөндө журналист болом дечү эмесмин. Дарыгер же архитектор болсом дечүмүн. Бирок мектептин коомдук иштерине активдүү катышып, ар кандай иш-чараларда алып баруучулук милдетти көп аркалагандыктан агай-эжелерден «журналист болушуң керек, алып баруучу болушуң керек» деген сөзүн көп угуп, алардын таасиринен уламбы, 2012-жылы журналистика факультетин тандагам.

– Сиз дээрлик түз эфирлерди алып барып жүрөсүз. Эфир учурундагы ыңгайсыз  абал,  кыйынчылыктардан кантип чыгып кетесиз?

–  Түз  эфирдин  өзүнүн  спецификасы, стилистикасы жана багыты болот да, ошого жараша даярдык, жоопкерчилик да ая-бай катуу. Түз эфир чындыгында абдан оор. Кайсы бир программалар алдын ала жазылып, анан монтаждалып эфирге кетет. Ал эми  түз  эфирдеги  жоопкерчилик  татаал. Сөз таппай каласың, микрофон өчүп калатдегендей…  Мындай  учурларда  топтолгон тажрыйба аркылуу абалдан чыгууга аракет кылабыз.

– Учурда КТРКдан дүйнөлүк чемпионатты  көргөн  футбол  күйөрмандары  сиздерге  карата  ар  кандай сын-пикирлерди айтып жатат. Бул  тууралуу  да  бир  үн  катып өтсөңүз.

– Негизи, башталган ишке сынчы көп дейт эмеспи, анын сыңарындай, бул иш башталгандан бери ар кандай сындар келип түштү. Мындай сындардын болгону абдан жакшы нерсе.  Далилдүү  түрдө,  тиешелүү  фактылар менен келген сын-пикирлерди туура ка-был алып, ал нерседен өзүбүзгө сабак алып, кийинкисинде мындай каталарга жол бербегенге аракет кылып келебиз. Бирок, ошол эле учурда далили жок эле сындагандар да көп болду. Негизгиси биз бул айтылган сындарга сынып калбай, жакшы сабак алдык.

– Өзүңүз кайсыл командага жан тартып жатасыз?

–  Азыркы  футболдук  чемпионатка күйөрмандардын купулуна толгон эмоцияларды тартуулап, кызыктуу оюн көрсөтө турган командалар келди. Ошол эле Панама, Исландия, Хорватия командаларынын футболчуларын айтсак болот. Бирок мен Франция курама командасына жан үрөп жаткан учурум. Тилекке каршы, Франция командасы мен күткөндөй оюн көрсөтө албай жатат. Мындан да жакшы, мыкты деңгээлде ойнош керек болчу. Анткени, ал жакта жаш, таланттуу, келечектүү оюнчулар бар. Алардын ылдамдыгы, динамикасы абдан жогорку көрсөткүчтү көрсөтө алыш керек болчу. Балким, машыктыруучусу оюнчулар талап кылгандай тактика түзүп бере албай жатабы деп коём. Бирок, жалпысынан учурда өзүнүн тайпасынан суурулуп чыгып, ийгиликтүү эле келе жатат.

– Өзүңүз кайсыл спорт баяндамачысын кумир тутуп, үлгү алып келесиз?

– Атайын бир баяндамачыны кумир тутам деп айта албайм. Көбүнчө бизге стилдик жагынан, багыты жагынан жакын болгон россиялык баяндамачылардан үлгү алганга аракет кылабыз. Бирок, ошентсе да өз алдыбызча жаңы ыкма менен өзүнчө багыт, нук, ыргак түзгүбүз келет. Эң алгачкылардан болуп Кубан Атабеков, Мирлан Бектурсунов баштаган жолду, алардын изин жерге түшүрбөй алып кеткенге аракет кылуудабыз. Мындан сырткары британиялык, европалык баяндамачылардан да үлгү алганга туура келет.

– Башка тилдерде да баяндамачы боло аласызбы?

– Түрк тилинде да бир-эки жолу алып барууга аракет кылып көрдүм. Жыйынтык жакшы эле сезилди өзүмө. Анан орус тилинде алып баруучулук милдетти аткарсам болот, бирок, бизде орус тилдүү комментаторлор жетишээрлик.

– Үй-бүлөңүз тууралуу айтып өтсөңүз?

– Ата-энем Каракол шаарында турат. Үч бир туугандын улуусумун. Иним борбордогу жогорку окуу жайларынын биринде кино тармагы боюнча билим алып жатат. Карындашым мектепте окуйт. Өзүм бойдокмун.

– Алып баруучулуктан тышкары эмне менен алектенесиз?

– Буга чейин гезиттерге макала жазчумун. Ошондой эле жеке студияларда мультфильмдердин үнүн коштоп иштечүмүн. Ар кандай жаңылыктарда да үн коштоп иштеп жүрдүм. Бирок, учурда КТРК Спорт каналында жумуш аябай көп болгондугуна байланыштуу кошумча иш аткарууга убакыт болбой келет.