Албек көчө аталыштарын качанга чейин көрмөксөн болот?!

Темирбек АЛЫМБЕКОВ, “Кыргыз Туусу”


Бишкек шаары мамлекетибиздин саясый гана эмес, тарыхый-маданий борбору болуп саналат. Бирок, ордо шаарыбыз бардык жагынан үлгү болгондун ордуна, тескерисинче күлкү болгон учурлары да жок эмес. Баарынан да борборубузда мамлекеттик тилге, тарыхый-маданий аталыштарга шалаакылык менен мамиле жасалып жатканы кимди болбосун ойго салбай койбойт.

Сөзүбүз куру болбосун, Бишкектеги көчө аттарынын жазылыштарына көз салып көрөлү. Негизи борбордун көчөлөрүнө тегин адамдардын ысымдары коюлбайт. Кыргыз элине, мамлекетке сиңирген эмгегине, кайталангыс таасын талантына карата, калкыбыздын түбөлүк сыймыгына айланган инсандардын ысымы ыйгарылат. Ошого жараша аларга дагы мамлекет, эл тарабынан урмат-сый менен мамиле жасалышы керек.

Ал эми Бишкектин көчөлөрүнө коюлган, аты-жөнү кыргызга кымбат адамдардын ысымын же орусча эмес, же кыргызча эмес келекелеп жазууга кимдин колу барды экен? Же болбосо эркекти аял, аялды эркек кылып жазып, бадырайта көчөлөргө илдирип коюуга Бишкек мэриясынын кандай укугу бар? Кыргыз тарыхындагы улуу инсандарды, кала берсе каратып туруп кыргыз тилин шылдыңдоого Бишкек мэриясы кантип даап отурат! Бул кезектеги шалаакылыкпы же кенебестикпи? Же Бишкек шаарынын мэри А.Ибраимов качанга чейин көрмөксөн болот? Айтор суроо көп.

Бир  сөз  менен  айтканда,  береги сүрөттөгү көчөнүн аталыштары жазылган көрнөктөрдүн илинип турганына көп болду. Бирок, коомчулук, маалымат каражаттары тарабынан канчалаган сындар айтылбасын, мурдун балта кеспеген Бишкек мэриясы “быш” этип да койгон жок! Болбосо, бул көрнөктөрдү жасагандарды, аны эч бир уялбастан туруп илип койгондорду таап, өздөрүнө чечтирип, оңдотуп жаздырып, кайра өздөрүнө илдирип коюуга Бишкек мэриясынын толук укугу

бар болчу!

Бул көрнөктөр бекер жасалбайт. Анын артында көптөгөн акчалар жатат. Демек, анын аткаруучусу да бар, заказчиги да бар! Аны таап чыгуу Бишкек мэриясы үчүн түккө турбаган иш. Бизди шектендиргени канчалык сынга албайлы Бишкек мэриясынын бул көчөнүн аталыштары жазылган көрнөктөргө келгенде көрмөксөн болуп, башын кумга тыга калып жатышында бир кеп бар. Балким, укук коргоо органдары бул көчө аталыштарын жасаганга тендер өткөнбү же жокпу, болбосо ар ким жасатып келип билгениндей илип салганбы чукулап көрсө болоор эле!

Ошону  менен  Бишкек  мэриясы  мамлекеттик тил мыйзамына, атын атаса куту сүйүнгөн тарыхый инсандарыбыздын ысымына, жалпы элибиздин ар намысына шек келтирген бул көчөлөрдүн аталышындагы көргөндүн көөнүн кейиткен көрүнүштөрдү качан четтетет деген суроону коюп жатабыз. Буга расмий жоопту Бишкек шаарынын мэриясынан, тагыраагы Бишкек шаарынын мэри Албек Ибраимовдун өзүнөн күтөбүз!

Кошумчалай кетсек, көчө аталыштарынан көрнөк-жарнактарга чейин уруксатты жергиликтүү мамлекеттик администрациялар (акимчиликтер) берет. Ал эми алардын сапатын текшерүү мамлекеттик Тил комиссиясына эмес, Антимонополиялык агенттикке жүктөлүп калган. Ошону менен башкы милдети кыргыз тилин коргоо болгон Тил комиссиясы бул жерде кур дегенде тилдегенге да укугу жок. Мындай көрүнүш улана берсе, кайран тилибиз кайсы сайда калаар экен! Ал эми мэр А.Ибраимовго кулак кагыш кылып жатканыбыз Бишкекте майда иш жок. Баарына мэрия көз салып турушу керек. Ушуну эстен чыгарбаса!

Саясий арнография
Байкасаң боло байболгур!
(Бишкек шаарынын мэри А.Ибраимовго)

Бишкектин мэри Албегим,
Билмексен болбо тим эле?!
“Б.Баатырың” ким эле?
Шылдың сөзбү тим эле,
“Ш.Баатырың” ким эле?

УКМК кылып убара,
Убактың такыр табылбай,
Аргаң жетпей калдыбы.
Тагыраак жазып койгонго,
Тамгаң жетпей калдыбы?!

Ээ, Албегим не дейин,
Эзип айтып берейин!
Фамилиясы эркектин,
Аягы барып “ов” болот.
“Тыныстанова” деп турсаң,
Кандай болуп кетти деп,
Караган жандар шок болот!

Ойлонгон бирөө болбоптур,
“Ова” деп жазат аялды.
Атпайга дайын асылды,
Арбагы бийик Касымды,
“Аял” деп турсаң жарайбы?!

Кызыгың түшкүр Албегим.
Кыргызга дайын сүрөтчү,
Кыраандын бири Чуйковду,
Кылыктанган кыз кылдың!
Токомбаев Аалыны,
“Токомбаева” деп жазып,
Толгон элге мыш кылдың!

Шалаакылык бул өзү,
Шалдайып турбуз кайгырып!
Ойлонуп бир аз намысты,
Оңдотуп койчу иш ушул,
Он мүнөттө алдырып!