“Адам жана заман” жана “Биздин Чыңгыз”

Болотбек ТАШТАНАЛИЕВ, “Кыргыз Туусу”


Кыргыз-тажик жазуучусу, таанымал журналист, эки элдин адабий достугун чыңдоого жарым кылымдан бери үзгүлтүксүз салым кошуп келаткан сөз дыйканы Мирзохалим Каримовдун “Адам жана заман. Одам ва замон. Человек и время” китеби үч тилде: кыргыз, тажик, орус тилдеринде жарык көрдү. Бул китепте жазуучунун ар кайсы жылдарда жазылган – элдерди достук-ынтымакка, тынчтыкка үндөгөн монологдору, публицистикалары, маектери жана котормолору топтоштурулган.

Кыргыз-тажик жазуучусу Мирзохалим Каримов китепке жазган баш сөзүндө: “Бул эмгек тарыхый бир тууган кыргыз жана тажик элдеринин достук-ынтымагынын бекемделишине багышталганын” белгилеп кеткен. “Ок атышпай касам кылгын, кыргыз-тажик урпагым!” аттуу автордун Манас ата менен Санирабига – эненин атынан жазган монологунда: “Бири-бириңерди өгөйлөтпөй туугандык таалим-тарбияга үндөп, бири-бириңерге күйгүлө, бири-бириңдин бактыңарга сүйүнгүлө. Адамдын ичи тарыса, пейили бузулса, дилин караңгылык менен бакылдык каптаса, анда ал миңдеген, миллиондогон гектар жерге да батпайт, учу-кыйырына күз жетпеген Тынч океандын суусу да аздык кылат ага. Каниет кылуудан, шүгүрчүлүк сезиминен ажырап калат ал пенде. А эгер адамдар кең пейил, ток пейил, чыныгы бир тууган болушса, анда алар бир карыш жерге да батышат, бир билек сууну да, бир тоголок да талашып-тартышпай ынтымактуу, сарамжалдуу бөлүшө алышат.

…Биз жашаган доорлордон бери шаркырап агып жаткан тунук суулар, нан жыттанган ыйык жерлер, бешене тер тамган даркан талаалар ынтымакта болсоңор баарыңарга жетет. Булардын баары силерге буйруган түбөлүк ырыскынын булагы”, – деп жазат эки элдин тагдырына күйүп-бышкан жазуучу.

Китептеги “Алааматка алпарчу жол” аталышындагы Күн-ата менен Жер-эненин диалогмонологу да окурманды кайдыгер калтырбай турган көркөм ой ынанымы.

Жазуучунун “Айтматовдун дидарына зар болуп” публицистикасын кара сөздөгү ыр, болгондо да обондуу ыр десек болот. Автор анда айтпай келген ажалдан тапкан тажик калемдешинин Айтматовдун чыгармачылыгына болгон зор сүйүүсүн эң бир кылдат, жүрөккө жете тургандай сүрөттөгөн экен.

Мирзохалим Каримовдун кыргыз тилине которгон тажик жазуучусу Фазлиддин Мухаммадиевдин “Биздин Чыңгыз” китебин да сунуштайбыз. Анда М.Каримовдун тажик элинин атактуу жазуучусу, Рудаки атындагы мамлекеттик сыйлыктын лауреаты, Чыңгыз Айтматовдун “Жамила”, “Гүлсарат” повесттерин, “Кылым карыткан бир күн” романын терең урмат менен тажик тилине которгон Фазлиддин Мухаммадиевдин “Биздин Чыңгыз” аттуу публицистикасы жана “Эски адамдар” повести топтоштурулган. Китеп Кыргыз Республикасында 2014-2020-жылдары мамлекеттик тилди өнүктүрүү жана тил саясатын өркүндөтүүнүн улуттук программасы боюнча КР Президентинин жарлыгы (2014-ж. 2-июнь, №119) жана КР Өкмөтүнүн токтомунун (2015-ж. 6-апрель, №151-б) негизинде жарык көргөн.

Чыгармачылыгы гүлдөп турган чагында канкор адамдардын колунан каза тапкан таланттуу жазуучунун жыйнактагы чыгармалары окурмандардын кызыгуусун арттырат деген ишеничтебиз.

Ал эми кара сөздүн багбаны жазуучу Мирзохалим Каримовго чыгармачылык ишинде ийгиликтерди каалайбыз.