“Жуңго кыргыздарынын жаштар поэзиясынын антологиясы” жарык көрдү

Жыпар ИСАБАЕВА, “Кыргыз Туусу”


Эгемендиктин алгачкы жылдарында Абдымамбет Сариев калемсапты кандай кармап, кайда барарын билбей, жол таппай кайпактап турган идиректүү жаш таланттарды топтоп, “Нур борбор” деп аталган чыгармачыл жаштар бирикмесин уюштуруп, дагы бир акын Нурлан Калыбеков экөө азыркыга чейин жаштарга ага да, устат да болуп келишет.

Ошол дүпүрөгөн тай күлүктөрдөн бүгүнкү күндө дасыккан, элге белгилүү болуп калган акындар – Мирлан Самыйкожо, Алтынбек Исмаилов, Жылдыз-бек Турсунбаев, Жаныбек Эсеналиев, Эрлан Жумагазиев, манасчы Рыспай Исаков сыяктуу таланттуу муундар өсүп чыккан. Андан кийин ушул эле борбордон “Калемгер” адабий то-бу уюшулуп, андан Улан Дөөлөтов, Бердибек Жамгырчиев, Акбар Кубанычбеков, Максат Жангазиев, Нурбек Мамытбаев, Нуркыз Рыскул кызы, Сезим Толукбаева, Мирлан Алтымыш уулу, Рыскүл Изатова, Гүлайым Калыбекова өңдүү таланттар тапталып чыкты.

Азыркы учурда алардын жолун улай “Жаңы толкун” жаштар ийрими өсүп келет. Кыргыз адабиятына мына ушинтип өз салымын кошуп, андан сырткары “Кыргызпатент” сыяктуу мекемелер жана жеке ишкерлер менен макулдашып, демөөрчү таап, жаш таланттардын альманахтарын, жеке жыйнактарын жарыкка чыгарып келаткан Нурлан Калыбековдун ой-санаасы эми Кытайдагы кыргыздарга жеткендей. Дегеним, “Жуңго кыргыздарынын жаштар поэзиясынын атологиясы” деп аталган жыйнакка Кыргызстанда окуп, билим алып жаткан кытайлык кыргыз студенттер менен катар, чек аранын ары жагындагы Кытай мамлекетинде жашап жаткан кыргыз жаштарынын ырларын топтоп чыгарган.

– Ал жакта да канчалаган таланттар бар, бирок, албетте, адабият мыкты деңгээлде өсүп-өнүгө элек. Ага муктаждык болгон менен, биздегидей мүмкүнчүлүк жок. Ошондуктан жаштарга руханий колдоо көрсөтүшүбүз керек. Жок дегенде, бул жакта окуп жаткан жаштар терең билим, маалымат алса, окуп-үйрөнүп, адабий-руханий ааламын өстүрүп кетсе, кайра барып аларга үйрөтөт, – дейт Н.Калыбеков.

жүздөн ашуун түтүн жашаган чакан айыл. Мектепте негизинен кыргыз тилинде окуп, кошумча кытай тилин өздөштүрөбүз, – дейт Кызыл-Суу облусунун Жыгын айылында туулуп-өскөн, учурда улуттук университеттин 1-курсунда окуп жаткан Таалайбек Долкун уулу. Анын айтымында, буга чейин Чыңгыз Айтматовдун, Алыкул Осмоновдун чыгармачылыгы менен таанышып, кытай- лык жергиликтүү акын-жазуучулардын чыгармаларын окуган.

– Он алты жашымдан бери поэзияга кы- зыгам. Бул жакка келгени адабияттан кеңири маалымат алып жатканыма абдан кубанычтамын. Жыл башында Нурлан Калыбеков агай менен жолугушуу болуп, ырларыбызды көрсөтүп, пикирин укканбыз. Эми болсо китеп чыгарып берди. Абдан толкунданып, кубанып турабыз. Китепке жалпы жонунан жыйырма төрт жаш акындын ыры кирди, – дейт жыйнактын түзүүчүсү милдетин Дабыт Илим менен бирге аркалаган Таалайбек.

Ал эми Кызыл-Суу облусунун Булуң-Көл айылынан келген Аалым Осмон уулу беш бир туугандын кичүүсү экен.

– Биздин үй-бүлөдө эч ким жогорку билим алган эмес. Менин окууга болгон каалоомдон улам, ата-энемдин жана мектептеги мугалимдеримдин колдоосу менен бул университеттен чакыруу алып, окуп калдым. Буга чейин мен кыргыз тилин мыкты билем деп ойлочумун. Көрсө, четин да билбейт экемин. Адабият, поэзия эмне экенин ушул жерге келип билдим. Адабият – адамдын руханий жандүйнөсүн байытып жакшылыкка, ыйманга, адепке жетелей турган асыл дүйнө экенин билдим, – дейт ал биз менен болгон маегинде.

– Кыргызстанга келгенде адегенде орус тилин билбегенибизден кыйналдык. Эми көнүп калдык. Буюрса, окуубузду бүтүп алып, мекенибизге кетебиз. Ал жакка биздин алган билимибиз канчалык керек болорун эмитен эле сезип жатабыз, – дешет уландар.