Батальон комиссары Дөөлөт Сулайманов

Мен “Советтик Кыргызстан” гезити аркылуу Кыргызстандын эмгекчилерине батальондун комиссары, кыргыз элинин өз Мекенин чексиз сүйгөн эр жүрөк уулдарынын бири – Дөөлөт Сулайманов жөнүндө кыскача баяндап берейин.

Согушка чейин партиялык, комсомолдук жана советтик жооптуу кызматтарда иштеген, райондук, облустук гезиттердин редактору жана республикалык “Кызыл Кыргызстан” гезитинин редакторунун орун басары болгон Дөөлөт Сулаймановдун партиялуулук принциптүүлүгү, адамгерчиликтүү, сезимталдуу жана боорукердик сапаттары аны батальондун өздүк составынын өзгөчө сүймөнчүлүгүнө ээ кылды. Ал бирде атууга машыгып жаткандардын арасынан же тактикалык окуу өткөрүлгөн жерден көрүнсө, бирде эгин оруп-бастыргандардын арасында кошо иштешип жүрөр эле. Буду кыштагын фашисттерден бошотуу жөнүндө дивизиянын ко- мандиринин приказы менен чабуулду жетектегенимди көргөн Д.Сулайманов:

– Комиссарды аяйсың ээ, капитан. Мени дивизиянын комиссарына жибересиң да, өзүң чабуулга барасың, – деп капа болгону али эсимде…

Комиссар бир жолу чоюн эритүүчү заводдун плотинасын жардыруу үчүн Людиновго кетиптир. Алардын аман-эсен келишин чыдамсыздык менен күттүк. Чарчап-чаалыккан, бүткөн бою баткак болгон Дөөлөт Сулайманов босогодон аттаганда эле шаңдуу сүйлөдү:

– Жолдош капитан! Комиссар Сулайманов плотинаны жардырып, жарды-руучулукка экзаменди ийгиликтүү тапшырды!

АВТОРДОН: Тула облусундагы Дедулово орто мектебинин заңгыраган татынакай имаратынын алдындагы мрамордон жасалган тактада: “1941-жылы бул жерде 559-өзүнчө батальондун жоокерлери Москваны ба-атырларча коргошкон. Баатырларга түбөлүк даңк!”– деген сөздөр алтын там-галар менен жазылып турат. Анын колун кысып, ийгилиги менен куттуктадык. Тоңголокко урунган ломдордон жана чукулдуктардан учкун чачырайт. Биздин дивизиянын жоокерлери чечүүчү согуш болчу жерде коргонууга даярданышууда. Бул Улуу Октябрь революциясынын 24 жылдыгынын алдында болучу. Анда Жогорку Башкы Командачы сүйлөп, партияга жана элге кайрылган. Комиссар Д.Сулайманов түн бою окоптон-окопко кыдырып, партиянын улуу күчү, совет элинин баатырдыгы жана фашизмдин таш-талканы чыга тургандыгы жөнүндө айтып жүрдү…

…Биз курчоодон чыктык. Эртеси жаңы жерде, Александровка кыштагында кайрадан согушка кирдик. Танк атуучу курал менен Д.Сулайманов экөөбүз окопто жатабыз. Жаныбызда гранаталар. Узловаяда түнөөгө ниеттенген душмандын ою ойрондолуп, чабуулунун мизи кайтарылып турду. Бул салгылашуу жөнүндө 559-батальондун комиссары күжүрмөн баракча чыгарып, анын көчүрмөсүн алыскы Кыргызстанга жөнөттү. Анда Москва үчүн биздин жоокерлердин эр жүрөктүүлүк менен салгылашкандыгы баяндалган эле.

М.МАКСИМЦОВ, отставкадагы генерал-майор, 299-аткычтар дивизиясынын 559-батальонунун мурдагы командири.

(2002-жылы Т.Солтобаев түзгөн “Асылбаш баяны” китебинен алынды).

Даярдаган П.КАЗЫБАЕВ.