Абанын булганышы адамдын психикалык жактан жабыркашына алып келет

Жон Хопкинс университетинин окумуштуулары Science журналында жарыялаган макалада абадагы майда бөлүкчөлөр (PM2,5), адамдын психикалык жактан жабыркашына алып келерин такташты.

Изилдөөчүлөр АКШдагы 56,5 миллион адамдын 2000–2014-жылдардагы медициналык маалыматтарын талдап, PM2,5 көп болгон аймактарда тельца Леви менен байланышкан пцихикалык жактан жабыркагандардын көп катталганы аныкташкан.

Мышыктарга жасалган эксперименттер да бул корутундуларды тастыктады: PM2,5 таасир эткенде алардын эс тутуму жана мейкиндикти кабылдоосу начарлап, мээдеги α-синуклеин белоктору топтолгон. Ал эми бул белок синтезделбеген жаныбарларда өзгөрүү болгон эмес.

Окумуштуулар белгилегендей, майда бөлүкчөлөр иммунитетти дүүлүктүрүп, өнөкөт сезгенүүнү күчөтүшү мүмкүн, бул болсо нейродегенеративдик оорулардын өнүгүшүнө шарт түзөт. Бирок адамдар менен жаныбарлардагы шарттар айырмалангандыктан, байланыштын так механизмин аныктоо үчүн кошумча изилдөөлөр зарыл.

Акыркы гезиттер

Кумтөр – өлкөнүн экономикалык эгемендүүлүгүнүн символу

  «Кумтөрдүн өлкөнүн толук менчигине кайтарылышы менен Кыргызстанда саясий коррупцияны жоюу башталды». Садыр Жапаров               Кумтөр кени 2021-жылдан тартып өлкөнүн өнүгүүсүнүн азыркы этабына...

Кыргызское ускорение

Источники, пределы, риски        За последние пять лет Кыргызстан прошёл через фазу, которую уместно называть не просто ростом, а ускорением. Среднегодовые темпы увеличения ВВП в 2022–2025 годах превысили...

Каргыш

Матай мырзанын колуна Ак жал күлүк тийгенден баштап, мартабасы артып, батышынан Кетмен-Төбөнүн чынжырлуу манаптары Рыскулбектин уулдары, түндүгүнөн Суусамыр болуштугунун мыктылары, чыгышынан боркемик, чекир саяктын чоң манаптары, түштүк-батышынан...

Жакынкы Чыгыш өрткө чулганды. Кесепети арбын

         Ошентип, ишембиде АКШ менен Израиль Иран Ислам Республикасына абадан кол салды, масштабдуу жана капысынан жасалган жана уланып жаткан бул чабуул «Эпикалык каардануу» операциясы...