Эдинбург университетинин жетекчилиги астындагы эл аралык изилдөөчүлөр тобу спутниктик маалыматтарды жана муздун кыймылынын физикасын колдонуу менен биринчи жолу Антарктиданын муз алдындагы ландшафттарынын деталдуу картасын түзүштү. Бул ачылыш миңдеген жылдар бою километрдик муз катмарларынын астында катылып келген жана муз катмарынын төмөн жагын калыптандырып турган түпкү тектердин татаал геологиялык түзүлүшүн ачып берет.
«Science» журналына жарыяланган жаңы карта континенттин тарыхын түшүнүү, келечектеги изилдөөлөрдү пландаштыруу жана деңиз деңгээлинин көтөрүлүшүн болжолдоочу климаттык моделдерди жакшыртуу үчүн баа жеткис курал болуп калат.
Изилдөөнүн башкы автору, доктор Хелен Окенден Антарктиданын астындагы ландшафт Марс же Венеранын бетине караганда азыраак белгилүү дейт. Боштуктарды толтуруу үчүн команда мөңгүнүн бетине жогорку деталдуу спутниктик байкоолорду, анын калыңдыгын өлчөөлөрдү жана муз агымынын козголуусун талдоо ыкмасын колдонушту.
Натыйжада муздун астында 30 километрге чейинки тереңдиктеги топографиялык өзгөчөлүктөрдү, анын ичинде терең кууш мөңгү өрөөндөрүн, тегизделген ойдуңдарды жана узундугу жүздөгөн километрге созулган байыркы дарыя нуктарын аныктоого мүмкүн болду. Жаңы карта ошондой эле бүткүл континент боюнча мурда белгисиз болгон 30 миңге жакын майда дөңсөөлөрдү жана өрөөндөрдү ачып берди, ошондой эле тоо кыркаларынын, каньондордун жана өрөөндөрдүн геологиялык өзгөчөлүктөрүн тактады. Изилдөө келечекте деңиз деңгээлинин көтөрүлүшүнүн так болжолдоолорун түзүүгө жардам берет.
