Мамлекеттик катчы, жазуучу жана тарыхчы Арслан Койчиев демилгелеген «Кыргыз ренессансы» долбоору – улуттук маданий жана интеллектуалдык өнүгүүнүн жаңы этабын баштоого багытталган стратегиялык кадам. Анын максаты – өткөн кылымдагы “кыргыз маданиятынын алтын доорунун” руханий өзөгүн заманбап шартта кайра жандандыруу.
Алтын доордун сабагы
XX кылымдын экинчи жарымында кыргыз адабияты, киносу жана илими дүйнөлүк деңгээлде таанылып, улуттук интеллигенция терең ой жүгүртүүнүн жана гуманисттик баалуулуктардын үлгүсүн көрсөткөн. Бул мезгил тарыхта “кыргыз керемети” катары бааланат. Бүгүнкү демилге ошол доорду көчүрүп алуу эмес, анын интеллектуалдык эркиндигин жана улуттук жоопкерчилигин улантуу максатын көздөйт.
«Кимди тирилтебиз?» – идеянын өзөгү
Арслан Койчиев көтөргөн «Кимди тирилтебиз?» деген суроо символдук мааниге ээ. Бул тарыхый инсандарды эмес, алардын руханий миссиясын уланта турган жаңы муунду калыптандыруу зарылдыгын билдирет. “Тирилтүү” – идеяларды улантуу, маданий салтты бекемдөө жана интеллектуалдык капиталды көбөйтүү деген түшүнүк.
Жаңы толкун – эгемендүүлүк мууну
Эгемендүүлүк доорунда төрөлгөн жаштар санариптик мейкиндикте эркин иш алып барып, креативдүү ой жүгүртүүгө жөндөмдүү. «Жаңы толкун» концепциясы алардын талантын системалуу колдоого алып, дүйнөлүк деңгээлге чыгарууну көздөйт. Бул – жеке демилге эмес, мамлекеттик маданий саясаттын бир бөлүгү.
Интеллигенцияны өстүрүү зарылдыгы
Интеллектуалдык элита өзүнөн-өзү жаралбайт. Ал максаттуу билим берүү саясаты, коомдук колдоо жана стратегиялык багыт аркылуу калыптанат. Коомдук ишмер Түгөлбай Казаков айткандай, эл ичинде талант жана руханий потенциал бар. Маселе – аны таанып, туура багыт берүүдө.
Маданий имидж жана дүйнөлүк атаандаштык
Бүгүнкү күндө маданият – мамлекеттин “жумшак күчүнүн” маанилүү куралы. Кыргызстандын дүйнөлүк маданий мейкиндиктеги ордун бекемдөө, жаш таланттарды эл аралык деңгээлге чыгаруу – улуттук коопсуздуктун да бир бөлүгү.
Жыйынтыктап айтканда, «Кыргыз ренессансы» – бул өткөнгө болгон ностальгия эмес, келечекке багытталган стратегия. Улуу инсандарды эмес, алардын жолун уланткан жаңы интеллигенцияны калыптандыруу – бүгүнкү күндүн башкы милдети. Бул тарыхый мүмкүнчүлүк гана эмес, ар бирибиз үчүн жоопкерчилик.