Швейцариялык компания 2025-жылга карата дүйнөдөгү абанын сапаты боюнча жаңы баяндамасын жарыялады. Ага ылайык, дүйнөдөгү шаарлардын болгону 14 пайызында гана аба дем алууга коопсуз деп эсептелет. Бул көрсөткүч өткөн жылы 17 пайызды түзгөн эле.
Изилдөөнүн алкагында 143 өлкөдөгү 9 446 шаар боюнча маалыматтар талданган. Жыйынтыгында дүйнө жүзүндө абанын сапаты начарлап баратканы аныкталды. Адистер муну негизинен климаттын өзгөрүшү, токой өрттөрү, чаң бороондору жана күйүүчү майларды колдонуу менен байланыштырышат.
Эң булганган өлкөлөрдүн катарына Пакистан, Бангладеш, Таджикистан, Чад жана Демократиялык Конго Республикасы кирген.
Дүйнөдөгү эң булганган 25 шаар Индия, Пакистан жана Кытайда жайгашкан. Алардын ичинен биринчи орунду Индиянын Лони шаары ээлейт. Бул жерде абадагы зыяндуу бөлүкчөлөрдүн деңгээли Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюмунун нормасынан 22 эсеге жогору экени белгиленген.
Ал эми эң таза аба Түштүк Африкагы Ньюводтвиль калктуу конушунда катталган. Европада болсо болгону үч өлкө гана Дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму белгилеген нормаларга жооп берген. Алар — Андорра, Эстония жана Исландия.
Адистердин айтымында, абадагы майда бөлүкчөлөр (PM2.5) адамдын ден соолугуна олуттуу зыян келтирет. Алар өпкөгө терең кирип, кан айланууга өтүп кетиши мүмкүн. Мындай булгануу дем алуу органдарынын, жүрөк-кан тамыр ооруларынын жана рак илдеттеринин көбөйүшүнө алып келет.
Жыйынтыктап айтканда, дүйнөдө абанын булганышы олуттуу көйгөй бойдон калууда. Эксперттер абанын сапатын жакшыртуу үчүн зыяндуу заттардын чыгышын азайтуу жана туруктуу экологиялык саясат жүргүзүү зарыл экенин белгилешет.
