Куба акыркы айларда терең энергетикалык кризисти баштан кечирүүдө. Ишемби күнү өлкөдө толук электр өчүүсү катталып, 10 миллиондон ашык калк жарыксыз калды. Бул акыркы бир жарым жыл ичиндеги жетинчи, ал эми бир жуманын ичиндеги экинчи ири масштабдагы өчүрүү болуп эсептелет.
Энергетикалык системанын кулашына Unión Eléctrica маалымдагандай, Камагуэй аймагындагы Нуэвитас жылуулук электр станциясынын бир блогундагы авария себеп болгон. Бул авария «каскаддык эффектти» жаратып, бүт өлкөнүн электр тармагын токтотуп койгон.
Бирок бул кырдаал бир гана техникалык көйгөй эмес. Негизги себеп — күйүүчү майдын жетишсиздиги. Өлкөдө дизель жана мазут дээрлик түгөнгөн, ошондуктан электр энергиясын бөлүштүрүүчү генераторлор январь айынан бери дээрлик иштебей турат. Натыйжада электр системасын кайра калыбына келтирүү өтө жай жүрүүдө.
Кризистин терең тамыры өлкөнүн эскирген инфраструктурасында жатат. Кубадагы жылуулук электр станцияларынын көбү 1960–70-жылдары курулган жана көп жылдан бери жетиштүү каржыланбай келген. Авария болгон күнү 16 блоктун 10у буга чейин эле иштен чыккан абалда болгон.
Кырдаалды ого бетер курчуткан фактор — АКШнын жаңы санкциялары. 2026-жылдын январында Дональд Трамп Кубага мунай жеткирген өлкөлөргө кошумча пошлиналарды киргизген. Мунун натыйжасында аралга акыркы үч айда бир да мунай жеткириле элек. Өлкө президенти Мигель Диас-Канель бул чаралар энергетика тармагын дээрлик токтотконун билдирген.
Мурда Кубанын электр энергиясынын болжол менен 40%ын камсыздаган генерация ушул импорттук күйүүчү майга көз каранды болгон. Азыр анын токтошу жалпы системанын иштен чыгышына алып келди.
Мындан тышкары, кара базарда күйүүчү майдын баасы кескин өсүп, литри 9 долларга чейин жетти. Бул өлкөдөгү орточо кирешеге салыштырмалуу өтө жогору болуп, калктын жашоосуна олуттуу таасир тийгизүүдө.
Жыйынтыктап айтканда, Кубадагы энергетикалык кризис — бул бир жолку авария эмес, көп жылдык инфраструктуралык көйгөйлөрдүн, күйүүчү майга көз карандылыктын жана эл аралык санкциялардын айкалышынан келип чыккан системалык кризис.