Кыргызстанда электр энергиясына болгон суроо-талап жыл сайын өсүп жаткан шартта, энергетикалык коопсуздукту камсыз кылуу өлкө үчүн башкы приоритеттердин бири болуп калууда. Бүгүнкү күндө керектөөнүн бир бөлүгү импорттун эсебинен жабылып жатканы бул тармакта жаңы чечимдерди талап кылууда. Мына ушундай шартта кайра жаралуучу энергия булактары, айрыкча күн энергетикасы, өзгөчө мааниге ээ болууда.
Энергетика тармагында жүргүзүлүп жаткан реформалардын алкагында Садыр Жапаров өлкөдө биринчи ири күн электр станцияларынын бири ишке киргенин белгилеп, бул кадам энергетикалык көз карандысыздыкка жетүүдөгү маанилүү бурулуш экенин айткан. Чүй облусунун Кемин районунда курулган кубаттуулугу 100 мегаватт болгон станция жылына 210 млн кВт/саат таза энергия өндүрүп, айлана-чөйрөгө зыяндуу газдардын бөлүнүшүн олуттуу азайтууга мүмкүндүк берет.
Акыркы жылдары Кыргызстанда күн жана шамал электр станцияларын куруу боюнча бир катар ири долбоорлор ишке ашырылууда. Жалпы кубаттуулугу 5 гигаваттан ашкан 12 инвестициялык келишимге кол коюлушу – бул тармакка болгон кызыгуунун жогору экенин көрсөтөт. Айрыкча Ысык-Көл жана Баткен облустарында курулуп жаткан станциялар жакынкы жылдары өлкөнүн энергетикалык балансын өзгөртүүгө чоң салым кошору күтүлүүдө.
Мисалы, Баткен облусунун Ак-Татыр айылында курулуп жаткан күн электр станциясынын жалпы кубаттуулугу 600 МВтка жетет. Ал эми Ысык-Көл районундагы Кызыл-Өрүк айылында дагы бир ири долбоор – 1900 МВттык станция этап-этабы менен ишке киргизилүүдө. Бул долбоорлор ишке ашса, Кыргызстан электр энергиясынын тартыштыгын кыскартып гана тим болбостон, экспорттук мүмкүнчүлүктөрдү да кеңейтет.
Адистердин айтымында, күн энергетикасы өлкөнүн табигый шарттарына толук шайкеш келет. Кыргызстанда күндүн тийүү узактыгы жогору болгондуктан, бул тармактын потенциалы ондогон гигаватт менен бааланууда. Бул көрсөткүч азыркы кубаттуулуктан бир нече эсе жогору.
Мындан тышкары, “жашыл” энергетиканын өнүгүшү экологиялык абалды жакшыртып, инвестиция тартууга жана жаңы жумуш орундарын түзүүгө өбөлгө түзөт. Ошондой эле туризм тармагына да оң таасирин тийгизип, Кыргызстанды экологиялык жактан таза өлкө катары таанытууга жардам берет.
Улуттук стратегияга ылайык, 2030–2035-жылдары кайра жаралуучу энергия булактары өлкөнүн энергетикалык балансында олуттуу үлүшкө ээ болушу керек. Бул максатка жетүүдө күн энергетикасы гидроэнергетикадан кийинки экинчи негизги булакка айланары күтүлүүдө.
Жыйынтыктап айтканда, Кыргызстан бүгүнкү күндө энергетика тармагында жаңы доордун босогосунда турат. Күн электр станцияларынын курулушу – бул жөн гана инфраструктуралык долбоор эмес, бул өлкөнүн туруктуу, экологиялык таза жана көз карандысыз келечегине жасалган ишенимдүү кадам.